Cất tiền trên... mạng

Ví điện tử đi vào hoạt động đã khép kín được vòng tròn của thương mại điện tử VN.S ự kết hợp giữa ngân hàng và viễn thông đã cho phép người dùng VN thanh toán các giao dịch thương mại trên mạng Internet. Chỉ sau vài thao tác đăng ký, chiếc điện thoại di động đã có chức năng như một thẻ ATM trong thế giới ảo.

Sản phẩm tất yếu

Ngày 2-12 vừa qua, tại Hội thảo – Triển lãm Banking & Security 2008, tổ chức tại TPHCM, Công ty Cổ phần Hỗ trợ dịch vụ thanh toán Việt Phú và các đối tác công bố đã hoàn thiện kỹ thuật, các quy trình nghiệp vụ để triển khai ví điện tử Mobivi ra thị trường. Tựa như một ví tiền trong thế giới số, người dùng có thể thanh toán các giao dịch thương mại điện tử, các tài khoản trả trước, thanh toán hóa đơn, trả tiền tại cửa hàng bán lẻ, hay chuyển tiền cho bạn bè, người thân, đối tác... Liên kết trực tiếp với tài khoản ngân hàng nên ví điện tử Mobivi còn cho phép người dùng nạp, rút tiền từ tài khoản của mình.

Đồng thời với Mobivi, VnPay cũng cho ra đời ví điện tử VnMart. Sau khi mua thẻ cào tương đương mệnh giá của VnPay, khởi tạo tài khoản, nhập thông tin trên trang www.vnmart.vn, khách hàng có thể thanh toán các giao dịch điện tử bằng lệnh trên máy tính cũng như tin nhắn SMS từ điện thoại di động. Hiện VnMart đã kết nối được với Ngân hàng Công thương, Ngân hàng NN-PTNT.

Cách làm này cũng đã được Ngân hàng Đông Á thực hiện trên Ngân hàng Đông Á điện tử với những giao dịch qua tin nhắn của tổng đài 1900545464 hoặc 8149, gọi điện thoại (Mobile Banking) hoặc giao dịch qua hình thức gọi đến tổng đài trả lời tự động. Cách tổng hợp ưu điểm của ATM và Internet Banking này đã thỏa mãn phần nào nhu cầu thanh toán của khách hàng trên trang Golmart.vn, ChợĐiệnTử.vn, Vietmarket.vn, Hlink.vn... trong thời gian vừa qua. Trước đó, để đáp ứng nhu cầu thanh toán trực tuyến, các dịch vụ tiền đề như PayNet, iePay... cũng đã đi vào hoạt động khá lâu.

Ông Nguyễn Thanh Hưng, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (TMĐT) và Công nghệ thông tin, nhận định: “Năm 2009 là thời của ví điện tử”. Ông phân tích, đối trọng với suy giảm kinh tế, người tiêu dùng bắt đầu chọn phương thức mua bán đơn giản, tiết kiệm thời gian cũng như nhiên liệu đi lại nên TMĐT sẽ phát triển hơn nữa. Nắm bắt được xu hướng này, các công ty đầu tư bán hàng qua mạng nhiều hơn, ví điện tử ra đời là tất yếu. Tuy nhiên, điều khiến họ trăn trở vẫn là việc TMĐT VN đang ở hiện trạng... không bình thường.

Tiền đề cho thương mại điện tử

Từ khi triển khai cho đến nay, TMĐT VN vẫn ở trong tình trạng què quặt. Bởi, các website mua bán mở ra nhiều nhưng khi tham gia, người bán lẫn người mua đều phải tiến hành khâu cuối cùng là gặp mặt thanh toán. Điển hình như sau khi click chọn mua điện thoại trên website Thegioididong.com, người dùng sẽ được nhân viên giao hàng mang đến tận nhà rồi trả tiền cho nhân viên ấy chứ không thể thanh toán trực tiếp như các nước trên thế giới.

Lý do này là vì VN vẫn chưa có phương tiện để thanh toán, ngay cả khi một trong những website mua bán lớn nhất thế giới là eBay đã đến VN. Thanh toán qua thẻ Master có quá nhiều rủi ro mà người Việt thì “có tiếng” trong việc dùng thẻ tín dụng “chùa”. Điều này dẫn đến hiện thực đáng buồn là thương nhân quốc tế tham gia eBay, dùng PayPal để mua bán với nhau và không “chơi” với thương nhân VN.

Trao đổi vấn đề, này tại Diễn đàn TMĐT VN 2008, tổ chức ngày 3-12 tại TPHCM, ông Quang Nguyễn, thành viên sáng lập tổ chức tư vấn Vina Consulting, nhận định: “Sự ra đời của ví điện tử là bước hoàn thiện cho bức tranh TMĐT trong nước”.

Cần sớm có luật

Sự ra đời của hàng loạt ví điện tử có thể được xem là bước tiến lớn của TMĐT VN. Tuy nhiên, đến thời điểm này, mới chỉ có Mobivi là đơn vị được Nhà nước thừa nhận. Theo ông Trần Thanh Nam, Tổng Giám đốc kinh doanh Mobivi, từ nay đến hết tháng 12, Mobivi sẽ tiến hành liên kết với 14 ngân hàng trong cả nước để ví điện tử có thể hoạt động rộng rãi. Đã có trên 20 doanh nghiệp lớn chấp nhận tham gia mô hình thanh toán này. Con số khả quan trên cho thấy việc ứng dụng ví điện tử đã rất gần.

Ông Nam cũng khẳng định nếu triển khai thành công, mô hình này sẽ tiến hành thu phí người dùng. Trong bối cảnh việc thu phí qua giao dịch ATM còn đang bị phản đối, phải dời ngày tiến hành như hiện nay thì liệu người dùng có mặn mà với ví điện tử khi phương tiện thanh toán này cũng thu phí? Mức phí có hợp lý hay không? Thu như thế nào? Rất nhiều vấn đề phát sinh sẽ gây tranh cãi. Vì điều này mà ông Tạ Quang Tiến, Cục trưởng Cục Công nghệ - tin học ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước, khẳng định để tránh những rắc rối phát sinh trong các thanh toán trên Internet, sự ra đời của luật thanh toán ảo là điều phải tiến hành sớm.